Jama nosowa

Jama nosowa jest podzielona przegrodą chrzęstną na dwie symetryczne części. Na ścianach bocznych jamy nosowej występują listewki kostne – małżowiny nosowe. Małżowina górna i środkowa biorą początek ze ściany błędnika sitowego.

Małżowina dolna przyrasta do bocznej ściany jamy nosowej. Małżowiny nosowe dzielą każdą część jamy nosowej na trzy przewody nosowe: dolny, środkowy i górny. Do przewodu górnego uchodzą kanały zatoki klinowej i sitowej (komórki sitowe tylne). Do przewodu dolnego dociera przewód nosowo-łzowy. W przewodzie środkowym są ujścia zatoki sitowej (komórek przednich i środkowych). Przedsionek nosa utworzony jest przez skórę.

Wnętrze przedsionka wysłane jest nabłonkiem płaskim wielowarstwowym rogowaciejącym, pokrytym włosami i zawierającym gruczoły łojowe oraz potowe. Włosy pełnią funkcje filtrów i zatrzymują zanieczyszczenia. W jamie nosowej nabłonek rogowaciejący przechodzi w nabłonek wielorzędowy walcowaty, zawierający komórki kubkowe, wydzielające śluz. Jama przedsionka posiada więc skórę, natomiast jama nosowa – błonę śluzową z rzęskami, wykonującymi ruch w kierunku przedsionka, usuwając w ten sposób zanieczyszczenia. Śluz nawilża wdychane powietrze i wyłapuje zanieczyszczenia. Błona śluzowa jest silnie unaczyniona. Krew płynie od tylnej części jamy ku przodowi, czyli odwrotnie do ruchu powietrza (mechanizm przeciwprądowy).

Dzięki temu powietrze jest ogrzewane coraz bardziej, w miarę przesuwania się w głąb układu oddechowego. W sieci naczyń są liczne anastomozy. W warstwie podśluzowej występują żylne sploty jamiste – rozszerzenia żylne z grubymi ścianami, mogącymi wypełniać się krwią i powodujące pęcznienie błony śluzowej. Pęcznienie występuje na przemian w lewej i w prawej części jamy nosowej co 30 minut. Umożliwia regenerację i oczyszczenie śluzówki.